Institut für Deutsche Sprache (IDS) Mannheim
Refine
Year of publication
Document Type
- Article (99) (remove)
Has Fulltext
- yes (99)
Is part of the Bibliography
- no (99)
Keywords
- Englisch (48)
- Metapher (29)
- Bedeutungswandel (20)
- Deutsch (16)
- Polnisch (15)
- Übersetzung (13)
- Bedeutung (9)
- Konnotation (7)
- Diachronie (5)
- Metonymie (5)
- Türkisch (5)
- Indogermanische Sprachen (4)
- translation (4)
- Adjektiv (3)
- Kognition (3)
- Kognitive Linguistik (3)
- Lehnwort (3)
- Mittelenglisch (3)
- Wirtschaft (3)
- Adverb (2)
- Amerikanisches Englisch (2)
- Bedeutungsverschlechterung (2)
- Deutsch als Fremdsprache (2)
- Deverbativ (2)
- Dolmetschen (2)
- Emotion (2)
- Fachsprache (2)
- Frau (2)
- Fremdsprache (2)
- Fremdsprachenunterricht (2)
- Interpretation (2)
- Kleidung (2)
- Lautmalerei (2)
- Lexik (2)
- Phonologie (2)
- Political correctness (2)
- Sprachlehrbuch (2)
- Texttypologie (2)
- Tier (2)
- Tiere (2)
- Tod (2)
- Unterrichtstechnologie (2)
- Valenz (2)
- Verb (2)
- Wortbildung (2)
- Zweitsprachenerwerb (2)
- Almanca Öğretmeni Yetiştirme (1)
- Altenglisch (1)
- Altgriechisch (1)
- Anglismus (1)
- Arzt-Patient-Interaktion (1)
- Attischer Dialekt (1)
- Bdeutungswandel (1)
- Bedeutungsunterschied (1)
- Chaostheorie (1)
- Chinesisch (1)
- Deutschlehrerausbildung (1)
- Diskurs (1)
- Entlehnung (1)
- Essen (1)
- Etymologie (1)
- Euphemismus (1)
- Französisch (1)
- Frühneuhochdeutsch (1)
- Fußball (1)
- Gegenwartssprache (1)
- Geografie (1)
- German language teacher training (1)
- Geschichte (1)
- Geschmack (1)
- Gewalt (1)
- Glück (1)
- Graduonymie (1)
- Grammatik (1)
- Grammatikunterricht (1)
- Höflichkeit (1)
- Idiom (1)
- Indogermanisch (1)
- Infinitiv (1)
- Jussiv (1)
- Katze (1)
- Kindersprache (1)
- Kleinkind (1)
- Kollokationen (1)
- Kommunikationsmittel (1)
- Komponentenanalyse (1)
- Kompositum (1)
- Kontext (1)
- Kontrastive Semantik (1)
- Konversationsanalyse (1)
- Krankheit (1)
- Kreativität (1)
- Krieg (1)
- Lautwandel (1)
- Lebens-Idiome (1)
- Lebensmittel (1)
- Lehnprägung (1)
- Lehnübersetzung (1)
- Lexikalische Semantik (1)
- Lexikalisches Feld (1)
- Lexikografie (1)
- Lexikographie (1)
- Mann (1)
- Medien (1)
- Methodologie (1)
- Modus (1)
- Neologismus (1)
- Nicht-Übersetzbarkeit (1)
- Noam Chomsky (1)
- Nomen (1)
- Nominalisierung (1)
- Nonverbale Mittel (1)
- Notationssystem (1)
- Nähen (1)
- Online-Wörterbuch (1)
- Palatalisierung (1)
- Pferd (1)
- Phonem (1)
- Phonetik (1)
- Phraseodidaktik (1)
- Pocken (1)
- Politik (1)
- Politische Rede (1)
- Postmoderne (1)
- Relativsatz (1)
- Relevanz <Linguistik> (1)
- Religion (1)
- Road movie (1)
- Russisch (1)
- Schmerz (1)
- Schottisch (1)
- Selbsteinschätzung (1)
- Semantik (1)
- Semantische Analyse (1)
- Situativangabe (1)
- Situativergänzung (1)
- Spanisch (1)
- Sprache der Politik (1)
- Spracherwerb (1)
- Sprachgebrauch (1)
- Sprachgeschichte (1)
- Sprachlehrforschung (1)
- Sprachwandel (1)
- Sprichwörter (1)
- Substantiv (1)
- Suffixbildung (1)
- Synonymie (1)
- Syntax (1)
- Technologie (1)
- Temperatur (1)
- Tempus (1)
- Textkorpus (1)
- Textlinguistik (1)
- Texttyp (1)
- Theorie (1)
- Tiersymbolik (1)
- Todesanzeigen (1)
- Tourismus (1)
- Touristeninformation (1)
- Türkei (1)
- Ungarisch (1)
- Unterricht (1)
- Unterrichtssprache (1)
- Vokaldehnung (1)
- Wahlprogramm (1)
- Wahnsinn (1)
- Wortfeld (1)
- Wortstellung (1)
- Wortverbindung (1)
- Wortwahl (1)
- Wunsch (1)
- Wörterbuch (1)
- Yabancı Dil Olarak Almanca Öğretimi (1)
- aykırılık ve dizimsel temas (1)
- benzerlik (1)
- biliş (1)
- bilişbilim (1)
- britischer Film (1)
- cognition (1)
- cognitive (1)
- cognitive science (1)
- combination of methods (1)
- conceptual metaphors (1)
- contiguity (1)
- contrast (1)
- cultural references (1)
- culturally bound items (1)
- data types (1)
- explicitation (1)
- function of translation (1)
- idioms (1)
- kognitive Linguistik (1)
- lexical field (1)
- multiple motivation (1)
- phraseologisches Wörterbuch (1)
- politische Sprache (1)
- similarity (1)
- sözlüksel alan (1)
- teaching of German as a foreign language (1)
- translation procedures and techniques (1)
- Çeviri (1)
- Çeviribilim (1)
- Übersetzungskritik (1)
- çeviri (1)
- çeviri, bilişsel (1)
- çevirinin işlevi (1)
Institute
Çeviri yaparken her iki dile, kültüre yeterince hâkim olmamak bir dizi çeviri hatalarına yol açabilir. Bu noktada kaynak ve erek dilde yeterli kelime hazinesine sahip olmanın yanı sıra kelimelerin kullanım alanlarını, kurallarını, edim bilimsel etkilerini, sözdizimsel kuralları vs. de iyi bilmek gerekir. Humboldt ve Saussure’ün dil hakkındaki düşüncelerinden etkilenen Trier’in ortaya attığı sözlüksel alan teorisinin metin anlama ve anlatma edinci kapsamında etkilerinin neler olabileceği ve çeviribilimin sözlüksel alan teorisinden nasıl yararlanabileceği konusu irdelenmeye çalışılacaktır. Trier’e (1973:5) göre bir sözcüğün anlaşılabilmesi için, sözlüksel alanın tamamının bilinmesi
gerekir ve ancak sözlüksel alana hâkim isek o sözcüğü doğru anlayabiliriz. Anlam sadece ve sadece sözlüksel alan sayesinde vardır. Sözlüksel alan yoksa anlam da yoktur. Anlatılmak istenen düşünceye veya olguya dair bir kelimenin belli bir dilde bulunmaması bu düşüncenin veya olgunun o dilde olmadığı anlamına gelmez. Hayata dair genel kültür bilgimize ve tecrübelerimize dayanarak bu yeni kavramı
anlayabiliriz.
‘Çeviribilim’ olarak adlandırılan araştırma alanında geride bırakılan son birkaç on yıla bakıldığında bilim ve kültürde yaşanan kimi olay ve gelişmelerin Almanya ve Avrupa merkezli ‘çeviri’ araştırmalarına yön verdiği söylenebilir. Bilişim konusundaki gelişmeler, eylem kuramının ve iletişimbilimin dönüşümü, işlevselciliğin yeniden yorumlanması; edimbilimin evrimi, bilişsel felsefedeki yeni gelişmeler, yeni bakış açılarını ortaya çıkarmıştır. Bu bakış açılarının birer sonucu olarak ‘çeviribilim’ olarak adlandırılan çeviri odaklı düşünmelerde yeni ağırlık noktaları ve buradan hareketle ‘kuram’ ya da ‘yaklaşım’ biçiminde ifade edilen çalışmalar oluşmuştur. Kuramcıların belli olgulara bakış açıları onların nesneye yaklaşım biçimlerini ve algılarını etkiler. Çeviri olgusuna dönük savlar ortaya koyan kuramcılara bakıldığında ‘olgular bütünü’ ya da ‘karmaşık olgu’ olarak değerlendirilebilecek bir olguya dair farklı yaklaşım ve tutum alışlardan söz edilmektedir. Bu noktada, karmaşık bir dünyayı temsil eden çok boyutlu bir olgu olarak ‘çeviri’nin kendine özgü niteliği, 90’lı yıllardan başlayarak günümüze kadar gelen süreçte, ‘çeviribilimin’ psikoloji alanı ile ilişkilendirilmesi sonucunu beraberinde getirmiştir. Bu çerçevede araştırmaların ilgisi, ‘çeviri gerçekliği’nde merkeze oturtulan ‘çevirmen’e yönelmiş, ‘çevirmen’in bir ürün olarak ‘çeviri’yi hangi tutum ve ruhsal duruma dayanarak ortaya koyduğuna ilişkin araştırma yönelimi önem kazanmıştır. “Belli koşullar altında bir çevirmeni belli bir çeviri çıktısına, diğer bir deyişle belli bir çeviri metne götüren olay örgüsü nedir?” ya da “çeviri sırasında hangi zihinsel işlemler gerçekleşiyor?” gibi sorulardan hareket eden yaklaşımların bir üst bakışla ele alınması bu çalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır.
It has been observed from the intense discussions that the function and importance of translation in foreign language teaching have been going on since the second half of the last century. On the basis of these discussions, it has been understood, from numerous studies carried out about the subject that translation is used as a methodological means of developing language skills in foreign language teaching. Nevertheless, “Common European Framework of Reference for Languages” defines the function of translation in foreign language teaching over again and emphasizes that the translation skill is a “skill” that foreign language teachers should acquire. In spite of this fact, the changes in that subject have not been reflected in German Language Teacher Education Curriculum. Translation is still dealt with in its traditional form as teaching the grammatical rules and vocabulary in German language teaching. However, translation can be used as a multi-sided means which supports developing language skills and communication ability. Thus, with suitable exercises, translation can contribute to the development of the students’ communication skill. In this study, how translation lesson can be organized more effectively and productively in the teaching of German as a foreign language is dealt with by taking the views mentioned above into consideration.
The present study is about note taking techniques in consecutive translation and their application. In the beginning we analyzed in the relevant literature, consecutive interpretation among translation techniques, note taking, and the function and features of note taking in consecutive translation. Afterwards, we presented the problems that an interpreter might face in consecutive interpretation with concrete examples and provided possible methods and techniques to overcome these. Hereby, we emphasized that note taking techniques are an important feature to remember while translating and its function as a memory supporting tool. In the last section we discussed the roles of a consecutive interpreter and emphasized within this context the usage of the earlier mentioned note taking techniques (use of acronyms, signs, and symbols). Moreover we highlighted that each interpreter has to have his/her own techniques and improve these continuously.
Bu çalışmada, Türkçedeki emir kipinin bir alt ulamı olan ve Almancada Jussiv terimiyle karşılanan 3. kişilere yönelik emir-istek1 biçimleri ve bunların Almancaya nasıl aktarılabileceği konulaştırılmaktadır. Bu amaçla Yaşar Kemal’in Kuşlar da Gittiromanındaki söz konusu emir-istek biçimleri aynı kitabın Almanca çevirisi Auch die Vögel sind fort’taki çevirileriyle karşılaştırılmaktadır. Karşılaştırmanın amacı çeviri eleştirisi değildir; yalnızca durum saptaması yapılmaktadır. Saptanan çeviri olanaklarının Alman dili eğitimi öğrencilerinde nasıl yansıma bulacağını görebilmek için bir de dar kapsamlı bir çeviri anketi uygulanmıştır. Türk dilinin bu dolaylı emir-istek için somut dilbilgisel bir ulam (Ali gelsin!) geliştirmişken, Almancada bire bir karşılaştırılabilir dilbilgisel bir eşdeğerlilik saptanmamıştır. Bu ulamın işlevi Almancada özellikle 3. kişi dolaylı anlatımla (Jeder kehre vor seiner eigenen Haustür!) ve yardımcı eylemlerle (Das Feuer soll von hier mitgenommen werden) karşılanmaktadır. Anlamsal bir ulam olan kipselliğin Türkçe ifadesindeki birçok örtüşmezlik, bu konunun Almanca öğretiminde daha çok dikkate alınması gerektiğini göstermiştir. Öğrencilerle yaptığımız çeviri uygulamasındaki diğer saptamamız, çevirilerdeki yetersizliğin sözlük kullanımındaki yetersizliğe dayandığıdır.
Türk üniversitelerindeki Alman dili ve edebiyatı bölümleri bir süredir kriz içinde. Zira ülkemizde Alman dili ve edebiyatı bölümü mezunlarının iş arama ve bulmada yaşadıkları maddi ve manevi sıkıntılar, üniversiteye girme aşamasındaki Almanca bilen gençlerimizin bu bölümlere olan ilgilerinin giderek azalmasına, mezun olduktan sonra kendilerine daha iyi olanak sunacak farklı bölümlere girmeyi tercih etmelerine neden olmaktadır. Ülkemizde üniversiteye girecek olan öğrencilerin Alman dili ve edebiyatı bölümlerinden aldıkları diplomaları ile ulusal ve uluslararası alanlarda arzu edilen şartlarda iş bulabilmeleri için Alman dili ve edebiyatı bölümlerinin programları yeniden gözden geçirilmektedir. Bu yazıda da Alman dili ve edebiyatı bölümlerinin konumu, bu bölümlerde okuyan öğrencilerimizin sorunları, nedenleri ve bu sorunların üstesinden gelmek için önerilen düşünceler tartışılacaktır.
In this paper I tried to demonstrate that the British films depicting football hooliganism could be viewed as glorifying violence. A considerably great number of scenes and a great amount of time devoted to the presentation of violence, together with the unpunished, painless and heroic aspects of such presentations are just one side of the glorifying coin. The other side is occupied with the deeper meaning of particular scenes or the general overtones of the films which seem to develop a tendency to present a hooligan firm as a family-like community that offers happiness and produces a strong feeling of belonging and solidarity that adds spice to the boring working or middle class life. Violent confrontations are depicted as a source of pleasurable emotional arousal that surpass other forms of enjoyment. Moreover, confronting other hooligans helps hooligans to construct hard masculine identity based on physical prowess. Finally, being a good fighter is a fast track to earning a reputation that provides hooligans with a sense of power and importance. Real hooligans starring in the films, thus potentially encouraging viewers to become “wannabe warriors”, is also of great importance. However, the way the audiences react to the on-screen presentation of violence with all its aspects is a topic for much broader research.
Several phenomena associated with the differences in the performance of novice interpreters and semi-professionals have been discussed in the paper. Particular emphasis was placed on the occurrence of imported cognitive load which strongly influenced the performance of the subjects also in places where no intrinsic difficulty had been detected. Nevertheless, too little evidence was provided to establish a more detailed pattern of imported cognitive load, which was due to the limited number of participants in the study. It would be possible to obtain more detailed data and comments from the participants by means of interviews conducted individually with the participants. It would allow asking detailed questions to the participants, which might be a more reliable method than the immediate retrospective accounts. Moreover, in the present study such variables as gender differences, age differences and the possible influence of other foreign languages were not taken into account. Perhaps these variables might shed some light on the issue of the management of cognitive resources. Also, the corpus gathered for the present study may be used for the investigation of other aspects of the SI performance.
In the sections that follow we shall be concerned with analyzing the semantic evolution of the noun cheek in the history of English. The semantics of the lexical item under scrutiny will be examined with reference to its two aspects, that is (1) the semantic potential of the analysed lexical unit in its primary, etymological sense (sense A) and its secondary senses (senses B > E), (2) as well as the secondary senses emerging from various phraseological units which echo the nominal sense B (henceforth B-related senses). The analysis proposed here continues the area of research initiated in Wieclawska (2009a, 2009b), Wieclawska 2010, Kleparski and Wieclawska (2010) and Wieclawska (2011), the target of which are semantic changes and phraseological productivity of lexical items variously related to the conceptual macrocategory BODY PARTS. The methodological apparatus employed here is the one that follows the theoretical frames developed by, among others, Kleparski (1996, 1997, 2002), Kieltyka (2008, 2010) that may be referred to as representing much cognitivistic spirit of semantic analysis.
Translation is a very broad, complex and multi-faceted phenomenon, encompassing much more factors than it seems at first glance. It is not just copying the words from the original work while changing the language, but it consists of a careful selection of appropriate phrases and expressions, combining them together in a skillful way while taking into consideration numerous aspects, one of them being the text type. The purpose of this article is, therefore, to present various text typologies and text types, specify their implications for translators and determine the role of the correct recognition of text type in producing a successful translation. This will be done on the assumption that a text type is one of the basic factors that allow the translator to recognise the function and purpose of the text as well as the author's intention. Thus, depending on the nature of these, the translator will inevitably resort to different techniques and strategies in order to successfully render the source text. Therefore, identifying the text type also helps the translator to select the appropriate translation strategy.